Deri ve Hastalıkları

Deri vücudumuzu örten en büyük organdır.

Derinin görevi, vücut ısısını ayarlamak, gaz alışverişi yaparak solunuma ve terleyerek boşaltıma yardımcı olmaktadır. Deri, ayrıca vücudu dış etkilerden korumaktadır. "Deri aynı zamanda bağışıklık süreçleriyle de ilgilidir ve metabolik fonksiyonlara sahiptir."(itf.istanbul.edu.trDeri üç bölümden oluşmaktadır:

  1. Üst Deri (Epidermis)
  2. Alt Deri (Dermis)
  3. Deri Altı (Subkutis, alt derinin bir parçsıdır)

Üst Deri (Epidermis)

  • Derinin alt bölümlerini koruyan tabakadır.
  • Bu tabakada kan damarları ve sinirler bulunmaz.
  • Üst derinin dış bölümü ölü hücrelerden meydana gelmiştir.
  • Derinin rengini belirleyen hücreler bulunur.
  • Deriyi zararli ışınlardan korur.

Alt Deri (Dermis) 

  • Üst deriye göre daha kalındır ve canlı hücrelerden oluşur.
  • Kan damarlari, sinirler, ter bezleri, yağ bezleri, kıl kasları ve duyu almacları buunur.
  • "Deriye esnekliğni verir ve ince elastik lifler bulunur ." (itf.istanbul.edu.tr)

 

Deri Altı (Subkutis)

"Aslında dermis ve subkutis arasında net bir sınır bulunmaz ve her iki bölümün kalınlıkları ve geçiş özellikleri cinsiyete, yaşa, beslenme durumu ve yaşam koşullarıyla, vücudun hangi bölgesinde olduğuna göre değişir."(itf.istanbul.edu.tr)

  • Vücudu çapmalara ve vurmalara karşı korur ve vücudun ısı kaybını önler.
  • Burada terbezleri yer alır ve boşaltıma yardımcı olur.


Hastalıklar

  1. Atopik Ekzama (Atopik Dermatit)
  2. Ergenlik Sivilcesi (Akne Vulgaris)
  3. Kellik (Alopesi)
  4. Kurdeşen (Urtiker)
  5. Liken (Liken Planus)
  6. Mantar Hastalığı ( Fungal Enfeksiyon)
  7. Pitriazis Rosea
  8. Uçuk (Herpes Simpleks)
  9. Vitiligo
  10. Behçet Hastalığı
  11. Cüzzam (Lepra)


1. Atopik Ekzama

  • "Atopik" ne demektir ?

"Atopik" kelimesi deri ve solunum yollarının (burun ve akciğer gibi) aşırı duyarlı olmasına denir. "Bu terim genelde saman nezlesi ve astım gibi alerjik hastalığı olanlarda kullanılır." (Itf.istanbul.edu.tr)

  • "Atopik Ekzama" kac yaşında başlar, belirtileri nelerdir?

Atopik Ekzama herhangi bir yaşta görülebilir. Bebeklerde görülme riski daha fazladır. Belirtileri, yüzde, kol ve bacakların dış yüzeyinde görülür. Büyüklerde ise genellikle kol ve bacakların iç yüzleriyle beraber vücudun her yerinde olabilir.

  • Atopik Ekzama bulaşıcı mıdır?

Hayır, bulaşıcı değildir.

  • Nasıl tedavi edilir? Nelere dikkat edilmelidir?

 

"Tedavisi için mutlaka bir dermatoloğa gitmek gerekir. Ancak tetikleyici faktörlerden uzak durmak gerekir."itf.istanbul.edu.tr   Şunlara dikkat etmek gerekir:

1-  Daima nemlendirilmelidir. Cilt kuru kalmamalı ve kısa süreli ılık banyo ve banyo sonrası nemlendirici sürülmelidir.    

2- Cildi tahriş edebilecek maddelerden uzak durulmalıdir. Sabun, deterjan, parfüm, yün vb. cildi tahriş edebilir.

3- Aşırı şekilde terlenmemeli ve çok sıcak ortamlardan uzak durulması gerekmektedir.

4- Hasta olan bölgeleri kasımamalı ve tırnakları kısa tutmalıyız. Stres, insanı kaşımaya yönelttiği için stresten uzak durulmalıdır.

5- Giysi seçiminde sentetik ve yünlü kıyafet kullanılması yanlıştır.

6- Saptanmış bir alerji varsa bundan uzak durulmalıdır.

  • Atopik Ekzama iyilesir mi?

Hafifleme ve kaybolma ihtimali olsa da tekrarlayabilir. 


2. Ergenlik Sivilcesi (Akne Vulgaris)

  • Sivilce nedir?

"Kıl-yağ bezi ünitesinin uzun süren ve tekrarlayan iltihabi bir hastalığıdır. " (itf.istanbul.edu.tr) Genellikle yüz, sırt, göğüs ve omuzlara yerleşmektedir. En sık ergenlik çağında görülmektedir. Sağlıklı ve dengeli beslenme esası dışında beslenildiğinde sivilce oranı artabilir.

  • Hormon bozukluğuyla bir ilişkisi var mıdır?

Hormon düzeylerinin değişiklik gösterdiği ergenlik çağında sık görülmesine rağmen hekim tarafından öngörülmedikçe herhangi bir hormon bozukluğuna işaret etmez.

  • Sivilceyi artıran etkenler nelerdir?

Stres, fazla terleme, kozmetik ve kimyasal maddeler sivilceyi etkiler.

  • Sinirsel gerginlik sivilceye yol acar mi?

Sinirsel gerginlik, sivilce olusumuna direkt bir etkisi yoktur. Ruhsal gerilim sivilceye yol açmaz. Fakat sivlce, sivilcesi olan birinde ruhsal gerilime yol açabilir. "Bu durum özellikle gençlerde cok belirgindir. Bircok hasta sivilcenin baslangıç elemanı olan siyah noktalar ve kıl köklerini ilgilendiren iltihapsız kabarıklıkları tahrip etmekle sivilce gelişimini engelleyebilecekleri sanısındadırlar." (Mat, 56)

Yapılmaması gerekenler nelerdir?

Sivilcelerinizi ellemeyiniz, sıkmayınız, yolmayınız. Aksi takdirde yeni sivilce oluşmasına, iz bırakmasına ve mikrop kapmasına yol açabilirsiniz. 

  • Bulaşıcı mıdır?

Hayır, bulaşıcı değildir.

  • Tedavide dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

"Doktor kontrolünde ve uzun süreli tedavi gerektirir. Hastanın doktoruna güvenmesi, ilaçlarını düzenli şekilde kullanması ve takiplerine devam etmesi gerekir. Beklenmeyen bir etki görüldüğünde ise mutlaka hekiminize başvurunuz."( itf.istanbul.edu.tr)



3. Kellik (Alopesi)

  • Saç dökülmesi nedir?

24 saat icerisinde 100 adetten fazla kıl dökülmesidir. Genel olarak 3 tip saç dökülmesi vardır:

  1. Yaygin saç dökülmesi; doğum, stres, ameliyat ve yüksek ateşli hastalıklardan   1-2 ay sonra saç dökülmesinde geçici bir süre için (6 ay) artış meydana gelebilir. Bunun disinda endokrinolojik hastaliklar sonucu dokulme yasanabilir. Şeker hastalığı, bu tür hastalıklara iyi bir örnektir.
  2. Bölgesel iz birakmayan bazi kozmetik uygulamalar sonrasi (Fön gibi) ve yuzeysel mantar hastaliginda meydana gelebilir.
  3. Bölgesel iz birakan; bazı ailesel hastaliklar ve tümorel hastalıklar sonucu oluşabilir. Bunlar geriye dönüşümsüz harabiyet meydana getirir.
  • En çok hangi yaşlarda meydana gelir?

Bayanlarda 20-30, erkeklerde 30-40 yaşlarında meydana gelir.

  • Bulaşıcı mıdır?

Bulaşıcı değildir.

  • Saç dökülmesini engelleyecek kesin bir tedavi yöntemi var midir?

Tedaviye erken baslanirsa engellenebilir. Ayrıca saç dökülmesini durduracak en etkili ilaç olan Finasterid de kullanilabilir. Fakat bu erkeklerde cinsel istekte azalma yapdigindan dolayi erkekler tarafindan pek secilmez.





4-Kurdeşen (Ürtiker)

  • Ürtiker nedir?

Latince'den gelen"Urtica" kelimesi ısırgan otundan gelmektedir.  Halk arasında “kurdeşen" olarak bilinen bu hastalıkta genelde tüm vücutta yaygın olarak görülen, ciltten hafif kabarık, sınırları genelde belirgin, farklı boyutlarda, kızarık, bazen ortası soluk olabilen döküntüler oluşur.

  • Kurdesen hayati tehlike yaratır mı?

Sadece cilde lokalize olmuşsa hayati tehlike yaratmaz. Fakat ciltte döküntüye yol açan deri altı ödem soluk borusuna kadar ilerlemisse hayati tehlike yaratabilir.

  • Ürtikerin nedenleri nelerdir?
  1. İlaçlar (Penisilin başta olmak üzere)
  2. Gıdalar(Yumurta, balık gibi pek çok gida)
  3. Ev tozları ve hayvan tüyleri
  4. Böcek ısırmaları
  • Tedavileri nelerdir?

Öncelikle doktora başvurulmalıdır. Eğer hastalık tekrar ederse doktor değiştirmek yerine ayni doktora başvurulmalıdır. Ayrıca ilaç kullanımı ve balık, yumurta vb gıdalarının tüketimine dikkat edilmelidir. Gereksiz ilaç kullanılmamalı ve balık , yumurta ve kabuklu yigeceklerin tüketimine dikkat edilmelidir.






5. Liken (Planus)

  • Liken Planus nedir?

Liken Planus, ağız içi, yemek borusu ve kadın ve erkek cinsel organlarında görülen yaygın bir hastalıktır.

  • Bu hastaliği oluşturan başlıca etkenler nelerdir?

Stres, hastalığın oluşumda başlica rol oynar. Bununla beraber hepatit B, hepatit C ve karaciğer hastalığı da etkenlerden biridir.

  • Hastalığa ait döküntülerin özellikleri nelerdir?

Bu döküntüler kaşımaya bağlı etkilerle ortaya çıkabilir. En çok döküntü el, ayak ve ön yüz bölgelerinde olur. Bu döküntüler miniktir fakat birleşerek geniş oluşumlar yaparlar.



6- Mantar Hastalığı


  • Mantar Hastalığı nedir? Nerelerde görülür?

Mantar hastalığı, bulaşıcı, mikrobik, maya veya küf mantarlarının oluşturdukları hastalıklardır. " Günlük yaşamda insan vücudu dışında da cok iyi bilindigi gibi maya ve küfler için en ideal üreme ortamı sıcak ve nemli ortamlardır"(Mat, 5) Bu nedenle sıklıkla kasık, ayak parmakları arası, yüz ağız içi, tırnaklar saçlı deri ve bayanların cinsel organında gorulmektedir.

  • Nasıl bulasır?

Şapka, havlu, kep, otellerdeki halılar, banyo hamam gibi ortak kullanılan malzemeler ve yerler yoluyla bulaşabilir. Yakın temas halinde olduğunda insandan insana ve hayvandan insana bulaşabilir.

  • Tedavisi var mıdır?

Tedavisi vardır ve hastalık için doğru ilaçlar kullanıldığında düzelir. Fakat gerekli önlemler alınmazsa hastalık tekrarlayabilir. Ayrica el ve ayak tırnaklarında mantar olursa tırnak çekilmemeli, doktora başvurulmalıdır.

  • Korunmak için ne yapılabilir?

Öncelikle kişisel eşyalar başkasiyla ortaklaşa kullanılmamalıdır. Vücudun kuru tutulması gerekir. Her insanın hangi mantara yatkın olup olmadiği bilinmedigi için alınması gereken önlemler farklıdır. Örneğin çocuklar saçlı derinin kimyasal yapisindaki kimyasal yapisindaki özellik sebebiyle saçlı deri mantarına yatkındırlar. Bunun icin saclarini temiz tutmalı ve saclarini kapalı tutmamalılardır.



7- Pitriazis Rosea


  • Pitriazis rosea nedir?

Halk arasında "Gül Hastaligi" olarak bilinen ve derinin sık görünen hastalıklarından biridir.

  • Hastalığın sebebi nedir?

Pitriazis roseanin, kesin bir sebebi olmamakla beraber, virüslere karşı aşırı duyarlılıktan oluştuğu düşünülmektedir.

  • Nasıl ortaya çıkar ve yiyeceklerle bir ilişkisi var mıdır?

Önce büyük yuvarlak, kepekli ve döküntü şeklinde başlar ve her 5-15 gün içerisinde daha küçükleri ortaya çıkar ve yiyecekle bir ilişkisi yoktur.

  • Hastalık ne kadar sürer?

2-3 ay içerisinde geçer.

8-Uçuk (Herpes Simpleks)


  • Uçuk nedir ve nerelerde görülür?

Bir enfeksiyonun rahatsizlik yaratan ve görünüşü bozan sonuçlardir. "Herpes simpleks virus tip 1" uçuğa yol acan virüstür. Genellikle dudak, burun delikleri ve çevresi etrafinda olusur.

  • Hastalik nasil bulaşır?

Doğrudan bir uçuğa dokunularak ya da ev eşyalarının paylaşılması yoluyla bulaşabilir. Bu şekilde virüs yalnızca ağız çevresine değil, göze ve cinsel organlara veya derinin bütünlüğünün bozulduğu herhangi bir bölgeye geçebilir.

  • Bu hastalik neden tekrarlıyor?

İlk enfeksiyon sonrasında, enfeksiyon olan bölgedeki sinirler grubu uykuya yatiyor ve o bölge uçuğun tekrarlanmasi icin deal bir yer oluyor. 



9- Vitiligo

  • Vitiligo nedir?

Deri üzerinde beyaz lekelerin oluşmasına vitiligo denir. Vücutta vitiligo görülürse doktora başvurulmalıdır.

  • Vitiligo neden olur?

Vitiligonun oluşmasının temel ya da kanıtlanmis bir sebebi yoktur. Fakat vücuda renk veren hücrelerin sebepsiz bir şekilde yok olması sonucunda oluşan beyaz lekelere denir.

  • Vitiligonun tedavisi var mıdır?

Vitiligo kozmetik bir problemdir. Makyaj malzemeleri ile üstü örtülebilir. Onun dışında çeşitli tedavileri vardır. Bu tedaviler en az 3 ay sürer.

  • Vitiligo hastalığı olan bireyler nelere dikkat etmelidir?

Vitiligonun oluşmasinin temel nedeni deriye rengini veren hücrelerin yok olmasıdır. Bu hücreler aynı zamanda deriyi zararlı güneş ışınlarından korur. Bu yüzden vitiligosu olan insan güneşin zararlı ışınlarından uzak durmalıdır. Kolaylıkla deride yaniklar olusabilir ve kanser olusumunu destekleyen benler olusabilir.




10- Behçet Hastalığı


 

  • Prof. Dr Hulusi Behcet

Hulusi Behçet, Türk dermatoloji ve bilim insanıdır. 1939 yılında kan damarı eflamasyonu olan ve bugün kendi adıyla adlandırılan Behçet hastalığını açıklayan ilk bilim adamıdır. Çalışmalarını İstanbul Tıp Fakültesinde sürdürmüştür.

  • Behçet Hastalığı nedir?

Behçet Hastalığı, ağız içi ve cinsel bölgede yaralar açan, ayrıca deri, göz, eklemler, damarlar başta olmak üzere vücuttaki tüm organ ve dokuları yayılabilen, nedeni belli olmayan bir hastalıktır.

  • Behçet Hastalığınınbelirtileri?
  1. Ağız yaraları hastaların hemen hemen hepsinde vardır. Hastalığın diğer belirtileri ortaya çıkmadan yıllarca önce tek başına görülebilir. Yaralar; yanak içi, dil, dudaklar, yumuşak damakta tek ya da çok sayıda ortaya çıkabilir. Yaraların ortası kirli beyaz, etrafı kızarık ve ağrılıdır. 
  2. Cinsel bölgede ağrı
  3. Çeşitli deri belirtileri ortaya çikar. Bacaklarda kırmızı ve ağrılı düğmeler oluşur. Nadiren vücutta dağınık şekilde oluşur. Hastalık ilerledikçe, çeşitli yerlerde sivilceye benzer belirtiler de çıkmaya başlar.
  4. Eklemlerde, damarlarda ve sinir sisteminde belirtiler olur.
  • Hastalığın tedavisi

Tedaviler farklıdır. Bu yüzden tedavi seçimini doktorlar belirler. Hastalığın zaman içinde hafiflediği görülür.




 




11- Cüzzam (Lepra)

 

  • Türkan Saylan ve Cüzzam

 

Türkan Saylan, 1935 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdi. Kimsenin sevmediği deri ve zührevi hastalıklar konusunda ihtisas yaptı. Bu konuda ihtisas yapan Türkiye'nin 7. kadını oldu. 1976 yılında hedefinde cüzzamla savaş vardı. O zamanlar Türkiye'de 10 bine yakın cüzzam hastası vardı. Çoğu iş bulamadığı için dilenmek zorunda kalıyordu. "İnsan içine çıkmasınlar, hatta adaya kapatılsınlar" fikirlerinin ortada dolaştığı günlerde "Biz büyük bir aileyiz" sloganıyla hastalarını tedavi etti, onlar için projeler yönetti.

  • Cüzzam Hastalığı nedir?

1876 yılında Aramuer Hansen tarafından keşfedilmiştir. Bu hastalık, deri ve siniri tutarak belirtilerini gösteren kronik seyirli bir enfeksiyon hastalığıdır.


  • Cüzzam hastalarının hepsi sakat olur mu?

Eğer cüzzamlı hastalara geç tanı konulursa veya doğru tedavi edilemezse sakatlıklar ortaya çıkabilir.

 

 

 

  • Cüzzamin tedavisi var mıdır?

 

Eskiden Solmogra denen doğal yağ kullanılıyordu. Zaman ilerledikçe farklı tedavi yöntemleri bulunmuştur. Artık Minocycline gibi ilaçlar kullanılmaya başlamıştır.

 

 

5.Deri Hastalıklarından Nasıl Korunuruz?

 Deri bedenimizi dış etkenlere karşı koruyan, bunun yanısıra vücudun sıvı dengesini ve ısısının sabit kalmasını sağlayan, bu arada da çeşitli maddeler salgılayan, herşeyden önemlisi çevremizle ilişkimizi kuran, algılayan, uyaran en büyük organımızdır. Çok sayıdaki görev ve işlevlerinin dışında yumuşak, temiz ve pürüzsüz görünümü kişiye özgünlüğü belirleyen estetik ve toplumsal önemi olan bir organdır. Bu özelliği kişinin kendisiyle barışık olması ve özgüveni için de gereklidir.

En dıştaki organ olarak içinde bulunduğumuz ortam ve çevrede de dışardan gelecek olumsuzluklardan etkilenmeye açık bir organdır.

Yorum Yaz